Risicoregelreflex

    Hadewych
    • Iedereen (publiek zichtbaar)
    • 18
    Door Hadewych 82 dagen geleden

    Een vreugdevuur ga je niet met regeltjes te lijf

    Column van Floor Rusman in NRC 3 januari 2019

    Dit jaar begon met een mooie Hollandse traditie, namelijk het stellen van de vraag ‘hoe heeft dit kunnen gebeuren?’. De traditie schrijft voor dat men geschokt is over een gebeurtenis (in dit geval: het tijdens een straffe westenwind in brand steken van een bijna vijftig meter hoge houtberg pal naast de bebouwde kom) en dat er een commissie wordt ingesteld die moet zoeken naar de schuldige. Burgemeester Pauline Krikke kondigde dinsdag meteen een evaluatie aan, dus aan alle voorwaarden is voldaan.

    Ondertussen is het geen raadsel wat er is gebeurd. Omroep West publiceerde op 1 januari al dat het afgelasten van de vreugdevuren „geen optie” was geweest: de vuren voorko-men chaos in Duindorp en Scheveningen zelf en bovendien waren de betrokken Haagse ambtenaren onder druk gezet door „dreigementen” van de vuurbouwers.

    Dreigen met geweld loont dus. Vorige maand zagen we dat al bij de gele hesjes, die (deels) hun zin kregen door auto’s in de fik te steken en de Arc de Triomphe leeg te roven. Een waardevolle les voor de tweeduizend academici van WOinActie die half december zo weinig aandacht kregen voor hun demonstratie in Den Haag: doe de volgende keer iets extreems, het liefst iets met vuur. Alle papers en tentamens die in de vrije tijd moeten worden nagekeken voor het ministerie van OCW verbranden, zoiets.

    Terwijl ik de commotie over het vuur bekeek realiseerde ik me nog iets: wat moet het voor politici moeilijk zijn de publieke opinie tevreden te houden. „Je mag ook niks meer”, deze kreet hoor je vaak de laatste tijd, of het nu gaat over roken, vlees eten, hout stoken, vliegen of vuurwerk afsteken. Vertrutting en betutteling noemen mensen dat, of zoals een ex-bouwer van het Scheveningse vuur vorig jaar in Trouw zei: „Er komen elk jaar duizend regeltjes bij.”

    Het is logisch dat politici hier gevoelig voor zijn, zeker in een debat waarin symbolen zo’n belangrijke plek innemen. Dus dan snap ik dat je niet met je regeltjes zo’n houten bouwwerk te lijf gaat.

    Lees ook dit opiniestuk van Christiaan Weijts: Ook het exces, de roes en de agressie horen bij het zuiveringsritueel – zodra je dat als overheid gaat reguleren is het per definitie geen overschrijding meer

    Maar kiezers zijn gekke wezens: ze klagen niet alleen over betutteling en regeltjes. Ze klagen óók wanneer dingen uit de hand lopen, wanneer ze het gevoel hebben dat de politiek hen niet beschermt. Wanneer de vuurtornado’s over de Scheveningse boulevard razen, hoor je weinig mensen zeggen dat het wel eens afgelopen mag zijn met al die regeltjes. Woensdag kwamen in een filmpje van De Telegraaf, altijd op de hoogte van het nationaal sentiment, alleen buurtbewoners aan het woord die vonden dat de gemeente meer had moeten doen: „De burgemeester is wel fout geweest.”

    Mensen willen met rust gelaten én beschermd worden. We zien dit mechanisme vaker: er is een incident, mensen roepen dat dit niet meer mag gebeuren, er worden regels opgesteld, na een tijdje roepen mensen dat ze de regels stom vinden.

    Wat moet je hiermee, als politicus? Ik moest denken aan PVV-Kamerlid Fleur Agema, die een paar weken geleden geschokt twitterde dat er dit jaar acht xtc-doden zijn gevallen. Daarom was ze tegen legalisatie. Tegelijk is haar partij grootverbruiker van het woord betutteling wanneer het gaat over de aanpak van alcohol en ongezond eten.

    Allemaal afgestemd op de achterban, waarschijnlijk. Maar als het Scheveningse vuur ons één ding leert, is het dit: vertrouw niet te veel op de publieke opinie.

    Floor Rusman is redacteur van NRC

    Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers