Navigatiemenu

Bias

Laatst bijgewerkt op 756 dagen geleden door Hadewych

Er is inmiddels veel sociaal-psychologisch onderzoek over automatische keuzemechanismen en de systematische fouten die we daardoor maken (overigens veel hiervan is gebaseerd op onderzoek van Kahneman en Tversky). Zulk onderzoek wordt onder meer gebruikt om (uitvoerings- en handhavings)beleid zodanig te ontwerpen dat de kans toeneemt dat mensen ‘spontaan’ het gedrag zullen vertonen waar beleidsmakers op hopen: nudging.

Terzijde: met ‘keuze’ wordt in dit verband elke mentale beslissing bedoeld, dus ook het trekken van conclusies of de beoordeling of iets waar of niet waar is, danwel of iets beter of slechter, aantrekkelijk of vervelend, is.

Systematische denkfouten (biases) kunnen ook van invloed zijn op de waarneming en beoordeling door toezichthouders. Ziet een inspecteur wat iemand doet en interpreteert hij/zij correct waarom iemand iets doet? Welk beleidstheorietje hanteert een inspecteur die een interventie doet of nalaat, met andere woorden hoe denkt de inspecteur dat een interventie effect zal hebben?

Om objectief te blijven moeten inspecteurs weten in welke valkuilen ze zouden kunnen trappen. Kennis over bias en de manier waarop bias werkt kan daarbij helpen.

Sociaal-psychologen hanteren allerlei namen voor verschillende mechanismen die tot systematische denkfouten leiden. In dit artikel worden ze gegroepeerd naar mechanisme, en in een prachtig plaatje weergegeven.

plaatje biases

Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers