Legitimiteit en compliance

Laatst bijgewerkt op 681 dagen geleden door Hadewych

Als een overheid legitimiteit heeft, worden regels beter nageleefd, en goeie naleving in een samenleving leidt tot meer vertrouwen in de overheid.

Margaret Levi legt in de Stein Rokkanlecture 2017 uit dat vertrouwen en legitimiteit geen synoniemen zijn. Vertrouwen is noodzakelijk maar niet voldoende voor legitimiteit. Levi stelt dat vertrouwen een gevolg is van delivery: levert de overheid iets op? Dat impliceert dat de overheid competent, integer en behoorlijk is en aan de verwachtingen van burgers voldoet (veelal geoperationaliseerd als 'effectiviteit').

Een overheid, of overheidsinstituties, krijgt legitimiteit als burgers instemmen met de waarden die in die overheid/instituties tot uitdrukking komen. Als gelijkheid bijvoorbeeld een belangrijke waarde is voor burgers, zullen ze democratische besluitvorming willen. Hetzelfde geldt waarschijnlijk voor beleid.

Levi onderzoekt legitimiteit door te kijken naar de mate waarin burgers bereid zijn zich opofferingen te getroosten ten behoeve van de overheid: belasting betalen, militaire dienst verrichten, stemmen. Compliance is in haar onderzoek een indicator van legitimiteit.

Ze laat zien dat vertrouwen, legitimiteit en compliance variëren over verschillende groepen burgers, die immers verschillende verwachtingen en mogelijk verschillende waarden hebben.

 

Dat betekent dat een institutie (zoals het toezicht) gezag – een combinatie van vertrouwen en legitimiteit – verwerft of behoudt, door zichtbaar te maken dat er conformiteit is tussen de waarden waar zij voor staat en die van de burgers, zoals veiligheid, rechtvaardigheid, gelijkheid. Daarnaast moet zichtbaar worden gemaakt dat de institutie het vertrouwen van burgers verdient, door effectief te zijn, en door competent, integer en behoorlijk te werken.

De interpretatie van die waarden en de manier waarop conformiteit zichtbaar kan worden gemaakt, vereist dialoog tussen burgers en toezichthouders.

Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers