Skepsis bij burgers over wetenschappelijke kennis

Laatst bijgewerkt op 591 dagen geleden door Hadewych Reacties (1)

Artikel over de relativiteit van wetenschappelijke kennis, en de dynamiek die ontstaat als skeptici internet gebruiken om medestanders te vinden.

"In de huidige tijd van arbeidsdeling en specialisatie is het onmogelijk om een homo universalis te zijn, alle in’s en out’s van alle (of zelf een paar) wetenschapsgebieden te begrijpen. We worden gedwongen te vertrouwen op de kennis en integriteit van specialisten in de verschillende kennisdomeinen. Op het moment dat we in een auto, trein of vliegtuig stappen, de operatiekamer worden binnengereden of het Internet opstarten, maken we gebruik van specialisten en technische hulpmiddelen die gebaseerd zijn op wetenschappelijke kennis. We kunnen niet anders dan erop te vertrouwen dat deze specialisten en wetenschappers in hun onderlinge debatten hun kennis hebben aangescherpt en tot goed verdedigbare en betrouwbare antwoorden zijn gekomen."

Het ongemak met experts en dus ook toezichthouders komt hieruit voort:

"…dat we onszelf en onze kinderen soms moeten toevertrouwen aan anderen in situaties (1) waarin we zeer kwetsbaar zijn én (2) die we zelf niet kunnen overzien…"

Over risico-acceptatie:

"Mensen hebben graag een heldere verklaring die betekenis geeft aan rampen en tragedies – en in die zin is het aantrekkelijker om de ziekte te beschouwen als gevolg van corrupt overheidsbeleid of incorrecte medische keuzes – dus menselijk handelen – dan aan een samenloop van moeilijk te duiden causale factoren. Hetzelfde geldt voor andere onverwachte en ongewenste gebeurtenissen die zich nu eenmaal altijd kunnen voordoen."

Openheid, onderbouwing en openbaarheid zullen niet helpen om skeptici te overtuigen, omdat skeptici informatie selectief verwerken. Er zijn zelfs studies waaruit blijkt dat méér informatie leidt tot méér wantrouwen en skepsis, door mechanismen als zelfbescherming tegen cognitieve dissonantie, extra argumenten als bewijs dat een argument kennelijk onvoldoende sterk is, e.d.

Andersom geeft een gebrek aan gratis openbaarheid kennelijk wel voeding aan het wantrouwen, het wordt gezien als bewijs dat iemand iets probeert achter te houden.

Mogelijk komt dat doordat fanatieke skeptici uitgebreid internet'onderzoek' doen en alles lezen wat ze al googlend aantreffen. Alles wat niet (gratis) online is gepubliceerd vormt voor hen een irritante belemmering en er wordt naar een verklaring gezocht voor de redenen van zo'n belemmering.

Tot nu toe hebben we veel kennis voor waar aangenomen op gezag van de boodschapper, en dat gezag was vaak gebaseerd op haar/zijn deskundigheid (diploma's, titel) en integriteit/onafhankelijkheid. Dankzij internet voelen sommigen zich nu net zo deskundig als ieder ander, en aan de integriteit van experts wordt getwijfeld omdat zij nooit zo 'onafhankelijk' zijn als een willekeurig individu omdat experts altijd onderdeel van een organisatie zijn.

Reacties

Volgorde van reacties: Aantal: Automatisch laden:
    • Hadewych
      Hadewych 591 dagen geleden

      De toezichthouder wordt soms niet vertrouwd en krijgt bij een incident ook nog eens de schuld. Eén aspect van dat wantrouwen is de twijfel aan de kwaliteit van het toezicht en het idee dat selectief toezicht niet 'echt' toezicht is.

      Het ligt voor de hand om daarop te reageren met een uitleg waarin wordt benadrukt dat honderd procent controle onmogelijk is. Daarmee wordt impliciet zwakte bevestigd, waardoor de skepsis alleen nog maar kan toenemen.

      Misschien geeft het meer vertrouwen als toezichthouders laten zien hoe ze risico's inschatten en hoe ze selecties maken om te bepalen waar inspecties gehouden worden, wat daar de redenering achter is en hoe feedbackloops zijn georganiseerd van effectiviteitsonderzoek, risicoanalyses en capaciteitsinzet

    Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers