Navigatiemenu

Leren door doen; overheidsparticipatie in een energieke samenleving

Laatst bijgewerkt op 594 dagen geleden door Hadewych

De verhoudingen tussen samenleving en overheid ontwikkelen zich in de richting van meer samenwerking, diversiteit en innovatie. Ondertussen blijven de bestaande modellen, waarden en logica's onverminderd van kracht. Uiteindelijk is de overheid èn van de rechtmatigheid, èn moet er gepresteerd worden, èn wordt er netwerkend gewerkt èn ligt het initiatief soms in de samenleving. De interactie tussen overheid en samenleving is per vraagstuk anders. Veranderlijkheid en variëteit worden de basis van de relatie tussen overheid en samenleving; de energieke samenleving betekent inherent ook een meervoudige en gelaagde overheid.

De auteurs van Leren door doen benadrukken dat aansluiten bij de energieke samenleving niet betekent dat alles voor iedereen beter wordt. Ook als alle partijen zich inzetten voor publieke waarden hoeven de belangen geenszins op één lijn te liggen. De uitdaging is om het op te lossen probleem centraal te stellen, om vanuit dat probleem te denken en niet vanuit gevestigde belangen of vanuit de betrokken bestaande instituties.

Er bestaan ook allerlei spanningen tussen de 'buitenwereld', de leefwereld van de samenleving, en 'binnen', de systeemwereld van de overheid. "Buiten is maatwerk nodig, maar binnen is rechtmatigheid en gelijke behandeling een basisbeginsel. Buiten is ruimte de regel, maar binnen moet publiek geld deugdelijk verantwoord worden. Buiten denken we in mogelijkheden, maar binnen geldt toch ook het belang van de beperking; al was het alleen al omdat de middelen beperkt zijn, er wettelijke kaders zijn die ooit met redenen bedacht waren, en de overheid vanuit de beginselen van goed bestuur moet handelen."

Toezichthouders kunnen in voorkomende gevallen zelf in het model van de energieke samenleving / participerende overheid werken, door innovatieve initiatieven om risico's te beheersen of normen te handhaven te stimuleren bijvoorbeeld. Daarnaast moeten ze zelf op een innovatieve manier durven te werken als ze initiatieven en samenwerkingsverbanden van andere overheidsorganen niet willen belemmeren door experimenteerruimte in te perken.

"Belangrijk is te accepteren dat experimenten (per definitie) mogen mislukken. Van mislukte experimenten kun je vaak meer leren dan van succesvolle (Uitermark, 2014). Door zorgvuldig en royaal te communiceren over de ervaringen en resultaten van experimenten – in woord en geschrift – kunnen anderen er kennis van nemen en kunnen zij hiermee hun voordeel doen bij volgende experimenten."

Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers