Navigatiemenu

De impact van crowd-based innovaties

Laatst bijgewerkt op 520 dagen geleden door Hadewych

We zien steeds meer innovaties waarbij burgers taken en verantwoordelijkheden op zich nemen die voorheen waren voorbehouden aan overheden en bedrijven. Digitale communicatietechnieken stellen (grote) groepen mensen in staat zich te mobiliseren en betrokken te raken bij tal van vraagstukken en diensten die voorheen aan grote instellingen, bedrijven en overheden waren voorbehouden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de sharing economy, waar digitale platformen om eigendommen en diensten uit te wisselen tot grote populariteit uitgroeien. Andere bekende voorbeelden van crowd-based innovaties zijn te vinden rondom kennis en informatie (crowdsourcing en citizen science) en financiering (crowdfunding). De crowd lijkt dus aan zet.

Crowd-based innovaties impliceren een transitie van waar en bij wie verantwoordelijkheden liggen: van individuen naar de crowd, van overheid naar burgers, van mensen naar algoritmes. Dat kan een uitdaging zijn voor democratische waarden zoals representativiteit, verantwoording en legitimiteit. Deze uitdaging wordt des te urgenter gezien de toenemende decentralisatie en de overdracht van verantwoordelijkheden van de centrale overheid naar meer lokale instanties (zoals lagere overheden maar ook naar burgers).

Formele en informele wetten en regels, een bepaalde rol- en verantwoordelijkheidsverdeling, routines, marktmechanismen, toezicht en handhaving vormen samen een complex institutioneel stelsel. Crowd-based innovaties kunnen hierin op een aantal vlakken disruptief werken:

  • Nieuwe actoren vervullen nieuwe rollen, waardoor de oude verantwoordelijkheidstoedeling niet meer past;
  • Bestaande regels binden 'oude' actoren, terwijl nieuwe, innovatieve spelers alle ruimte krijgen;
  • Innovaties kunnen democratische legitimiteit in een bepaald domein ondermijnen;
  • De kosten en lasten voor het borgen van publieke belangen komen te liggen bij diegenen die de voordelen van crowd-based innovaties niet kunnen benutten.

Er is nog onvoldoende kennis over de effecten van crowd-based innovaties. Het doel van onderzoek op dit terrein zou moeten zijn om te begrijpen hoe governance van verantwoordelijkheden voor het waarborgen van publieke waarden (zoals legitimiteit, fairness, kwaliteit, efficiency) plaats kan vinden.

De auteurs doen een aanzet om crowd-based innovaties te typeren, zodat zulk onderzoek gericht kan worden. Hun typering onderscheidt twee dimensies: de mate van verbondenheid van een crowd, en de mate van structurering (organisatie) van het netwerk.

Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers