Navigatiemenu

onzekerheid in plaats van risicobeheersing

Laatst bijgewerkt op 297 dagen geleden door Hadewych

Het onzekere voor het zekere nemen

Inaugurele rede door prof.dr.ir. Vincent Marchau, Radboud Universiteit 2014

oratie Marchauoratie Marchau

In een complexe omgeving, waar verschillende actoren in netwerkverhoudingen onberekenbare invloed uitoefenen op de outcome van een netwerk, is het lastig om risico’s te analyseren en om te sturen op basis van oorzaak-gevolg voorspellingen. Er ontstaan nieuwe gevaren en nieuwe kansen, die lang buiten beeld kunnen blijven; er kunnen zich incidenten voordoen die niet voorspeld werden door bekende trends te extrapoleren; verschillende actoren oefenen op onverwachte manieren invloed uit; er vindt voortdurend feedback en leren plaats waardoor dezelfde interventies op andere momenten andere gevolgen hebben.

In zo’n omgeving werkt risicobeheersing niet, want risico’s zijn bekend en berekenbaar terwijl het juist om ongekende gevaren en nieuwe mogelijkheden gaat. In plaats van planning en control, waarbij toezicht gehouden wordt op compliance met de risicobeheersende maatregelen en waarin op een hiërarchische manier conformiteit met normen wordt afgedwongen, is juist een aanpak van voortdurende monitoring en aanpassing nodig.

“Het voorspellen van toekomsten is een riskante strategie vanwege de onvoorspelbaarheid van de ontwikkelingen. In plaats daarvan wordt een responsieve strategie geadviseerd: een strategie die snel en adequaat kan inspelen op nieuwe omstandigheden door onder andere het vermogen tot adaptatie te vergroten.”

Zo’n aanpak heet “DAP: dynamisch adaptief plannen. In deze aanpak wordt gestart, gegeven een probleem en doel, met het opstellen van een veelbelovend basisplan. Veelbelovend in termen van dat het vrij zeker is dat dit basisplan bij zal dragen aan het bereiken van de gestelde doelen. Vervolgens wordt gekeken hoe kwetsbaar dit basisplan is voor onzekere toekomstige ontwikkelingen en gebeurtenissen en hoe het plan hiertegen beschermd kan worden. Een radar of monitoringsysteem wordt gedefinieerd om deze onzekere kwetsbaarheden in de toekomst in de gaten te houden. Daarnaast worden anticiperende maatregelen voorbereid om het basisplan te beschermen indien onvoorspelbare ontwikkelingen en gebeurtenissen realiteit worden. Na het opstellen van het basisplan wordt deze geïmplementeerd samen met het monitoringsysteem. Indien ontwikkelingen gesignaleerd worden via het monitoringsysteem die het basisplan nadelig kunnen beïnvloeden, kunnen aanpassingen plaatsvinden middels de vooraf ontwikkelde, anticiperende maatregelen.”

“Het is van belang de wensen van de stakeholders bij de opstelling van een basisplan te betrekken, omdat het gedrag van deze stakeholders het succes van het basisplan in belangrijke mate zullen bepalen.”

In de planning wordt bedacht hoe er zal worden gereageerd op bepaalde mogelijke gebeurtenissen. Er wordt dus geanticipeerd en gemonitord hoe de werkelijkheid zich ontwikkelt. Gepoogd wordt om risico’s te spreiden en om lock in te vermijden.

Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers