Navigatiemenu

Protocollen en professionele verantwoordelijkheid

Laatst bijgewerkt op 335 dagen geleden door Hadewych

De Nederlandse politie beschikt over allerlei protocollen die bedoeld zijn om de kans op goed politiewerk te vergroten. De protocollen bevatten ‘gestolde ervaring’ en voorkomen dat iedere politieagent telkens opnieuw het wiel moet uitvinden. Protocollen blijken vaak echter niet bij te dragen aan het verbeteren van het politiewerk en staan dat soms zelfs in de weg.

Ten eerste bestaat in protocollen de neiging om de complexiteit en de contextgebondenheid van veel politiewerk te onderschatten. Dat is zeker het geval als het volgen van het protocol als een doel op zich wordt beschouwd. Naarmate protocollen meer als verantwoordingsinstrumenten worden gezien, zal deze neiging sterker zijn. Dan staat namelijk niet de vraag naar het beste politiewerk in die specifieke context centraal, maar de neiging om het protocol te volgen. In de praktijk kan dan een afvinkcultuur ontstaan: is gedaan wat gedaan moest worden, oftewel: is het protocol gevolgd? De vraag blijft echter of dat in die situatie ook echt het beste was.

In het verlengde daarvan kunnen protocollen ertoe bijdragen dat het professionele oordeel en het belang van persoonlijke betrokkenheid miskend worden.

De vraag moet centraal staan hoe we de professional kunnen helpen bij het waarmaken van zijn of haar ambitie om goed politiewerk te leveren. En dat in het besef dat je nooit op voorhand kunt weten wat de professional aantreft of hoe iets uitpakt, wat precies de werking van een bepaald handelen zal zijn. Politiewerk is immers cocreatie. In samenspel met betrokken burgers en partners wordt het politiewerk ter plekke ontwikkeld. Voordat het gedaan werd, was het er nog niet. Het is niet uit voorraad leverbaar, je hebt de ander niet ‘in beheer’. Politiewerk is altijd nieuw en de uitkomst ervan is altijd onzeker.

Het nieuwe denken

De complexiteit wordt niet ontkend, maar juist onderkend als onvermijdelijke realiteit. Daarom zet het nieuwe denken in op vertrouwen en professioneel leren. Ervaringskennis (niet-analytische wijze van denken − snel, intuïtief − die automatisch bekende patronen uit het geheugen ophaalt) wordt hoog gewaardeerd.

Met deze benadering kunnen politiemensen zelf verantwoordelijkheid nemen voor de kwaliteit van hun handelen. Het spreekt vanzelf dat zij, in hun streven naar goed werk, waardevolle kennis en inzichten willen benutten. Dat is het uitgangspunt in de nieuwe benadering van protocollen.

Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers