Navigatiemenu

Misdragingen door bedrijven

Laatst bijgewerkt op 146 dagen geleden door Hadewych

Corporate crime, compliance en non-compliance, schadelijk gedrag van bedrijven kunnen worden onderzocht door criminologen en door regulation and governance studies (beleidswetenschappen). De verschillende benaderingen leiden tot verschillend begrip van onwenselijk, schadelijk bedrijfsgedrag.

Criminologen besteden vooral aandacht aan sociaal-psychologische factoren, cultuur, moraliteit, situationele factoren die zeer verschillen tussen bedrijven. Beleidswetenschappers besteden aandacht aan de architectuur en vormgeving van reguleringsregimes (governance), de dynamiek van hierarchie, macht en gezag binnen bedrijven, aan (markt)mechanismen van verantwoording. Corporate crime, misdragingen van bedrijven, wordt door criminologen in moreel-juridische termen van niet-naleving, overtreding en misdrijf beschreven, terwijl beleidswetenschappers uitgaan van risico’s.

Dergelijke verschillen in benadering doen zich ook voor binnen de overheid, waar vanuit het strafrecht (OM) anders naar bedrijfsmisdragingen wordt gekeken dan vanuit het toezicht.

In hun artikel over dit onderwerp bespreken Paul Almond en Judith van Erp de ambiguiteit van definities en benaderingen, en de omgang met vraagstukken van macht en politiek. Corporate criminology is de studie van de rol van elites in schadelijk gedrag, en gaat onder meer over de vraag hoe (grote) bedrijven erin slagen om criminalisering te vermijden en winsten te maximaliseren, terwijl ze schade aanrichten aan het algemeen belang. Het gaat dan om gedrag dat ‘lawful but awful’ is (denk aan de cirkels van Sparrow) van bedrijven die ‘too big to jail’ zijn.

Regulerende reacties op bedrijfsmisdragingen vertrouwen doorgaans op maatregelen als samenwerkende governance, administratief toezicht, zelfregulering, audit door derden, en dragen daardoor mogelijk bij aan de morele ambiguïteit doordat ze maatschappelijke schade tolereren of zelfs impliciet goedkeuren.

Er moet meer aandacht worden besteed aan de rol van (sociale) media als belangrijke actoren in de governance van een bepaald domein; aan het op één lijn brengen van wettelijke regimes met bottom-up digitale, sociale en marktcontrolemechanismen; en ook aan de beperkte capaciteit bij private actoren en pps-netwerken om informatie te verwerken, groupthink te vermijden en verantwoording te stimuleren.

Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers