Value based toezicht

Laatst bijgewerkt op 45 dagen geleden door Hadewych

De value-based approach kan duidelijk worden onderscheiden van eenrule-based approach en van een risk-based approach. De risk-based approach is een methode van prioritering van risico’s voor instellingen en toezichthouders om de schaarse compliancecapaciteit, respectievelijk toezichthouderscapaciteit, in te zetten op de plaatsen waar die het meest nodig is: namelijk daar waar de risico’s het grootst zijn. De risk-based approach is een risicomethode ingegeven vanuit efficiëntie-overwegingen, terwijl de value-based approach een waardegedreven benadering is ingegeven vanuit een effectiviteitsgedachte. De premisse van een value-based approach is dat de focus op beginselen leidt tot een vergroting van de acceptatiegraad van toezichtregelgeving en daarmee van de kwaliteit van de uitvoering.

Betekenisloze regels worden doorgaans op een minimalistische wijze uitgevoerd en zullen op den duur worden genegeerd, tenzij ze door een externe prikkel, zoals een sanctie van een toezichthouder, kortstondig opnieuw in de herinnering worden geroepen. Regels geplaatst in de context van beginselen en waarden hebben een veel sterkere zeggingskracht.Wanneer men zich kan herkennen in de essentiële waarden achter de regels zal men de regels zelf ook eerder accepteren, waardoor de intrinsieke motivatie tot naleving toeneemt.

Het robotachtig afwerken van checklists, op zijn best gemotiveerd door interne of externe sancties, is geen duurzame bron van compliant gedrag. Beginselen kunnen fungeren als ethisch kompas voor de medewerkers, zeker als ze gelinked zijn aan de corporate values van de instelling. Een value-based approach geeft daarmee betekenis aan de meer formalistische compliance-vereisten.

Nadelen van een zuivere rule-based approach:

  1. een regelgerichte uitvoering van compliance-vereisten leidt tot het risico dat regels op een onjuiste wijze worden toegepast waardoor het risico op wetsovertredingen juist weer openligt. Er zijn immers altijd situaties die om interpretatie vragen van de blackletter rule en interpretatie zonder begrip van de achtergrond van regels is lastig.
  2. In de tweede plaats leidt een regelgerichte focus van compliance op den duur tot een erosie van de zeggingskracht van regels. Een legalistische benadering van compliance-regels mist de potentie om een structurele gedragsverandering te realiseren.
  3. Een regel-gebaseerde compliance benadering kan klantonvriendelijk overkomen.

Waar ondertoezichtstaanden in de geest van de wet hebben gehandeld en de regels hebben toegepast in lijn met de achterliggende beginselen en rationes zouden toezichthouders een rekkelijke houding dienen aan te nemen, ook als een meer legalistische benadering tot een andere conclusie zou leiden. Het uiteindelijke doel van toezichtwetgeving is het verwezenlijken van de drijfveren die aan die regelgeving ten grondslag liggen. Het benadrukken van beginselen bij regeltoepassing houdt die achterliggende drijfveren levend en beteugelt zo het risico dat regeltoepassing verwordt tot een louter administratieve exercitie.

Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers